Bu forumda daha çok "iş fikri" ve "internet projesi" üzerine "fikrim çalınır" kaygısı taşıyanları okudum. Ve bu yüzden de "patent" alınması gerektiğine inanıyor arkadaşlar. Tabiki fikirlerini, projelerini korumak isteyeceklerdir. Ama bilinmesi gereken hususlar var:
Patent , buluş yapan kişinin buluşunu sahiplenme hakkına verilen isimdir. Almış olacağınız belgeylede o buluşun size ait olduğunu ispatlamış olursunuz. Bu açıdan bakacak olursak "internet projelerinin" patent olabilecek tarafı nedir? Hani yeni bir programlama dili icat edersiniz buna patent alabilirsiniz ama internet projeleri konusunda şu zamana kadar denenmeyen şey kalmadı. Burada elbetteki sizin patentini almayı düşündüğünüz şey internet projenizin yapacağı işlevdir. Göstereceği fonksiyondur. Yani onun için patent almayı düşünüyorsunuz. Oysa şu bilinmelidir ki,
Her buluşa patent hakkı verilmemektedir bu patent kanununa göre zaten belirlenmiştir. Bakın nelere patent verilmemektedir bunu bilmek gerekir:
1. keşifler
2. bilimsel teoriler
3. usul ve kurallar
4. edebiyat, sanat ve bilim eserleri
5. estetik niteliği olan yaratmalar
6. teknik karakteri olmayan bilgisayar yazılımları
7. bilginin derlenmesi ve düzenlenmesi, sunulması ve iletişmesi
gibi.. alanlarda patent verilmemektedir.
ikinci önemli hususta patent alacağınız projenizin ön araştırmasını yapmalısınız yani daha önce o yapılmışmı yapılmamış mı? şimdi eğer söz konusu olan "internet projesi" ise yapılmamışları nasıl listeyebilirsiniz? Bu biraz zor gibi. Yapılmayan şey kalmadı. Ayrıca fikriniz bütün olarak tamamen yapılmamış bir projede sayılmaz. İllaki yapılmış bir projeden esinler taşıyan parçaları olacaktır.
Örneğin facebook, ne tür bir patentle kendini koruyor? daha doğrusu facebook'un bir patenti var mı? eğer varsa neden bu kadar facebook, youtube benzeri site var ortalıkta. Eğer facebook bir patent sahibiyse almış olduğu patentte "tanımladığı buluş" nedir? social network olması mı? friendfeed ne o halde? yahut tasarımı mı facebook'a benzeyen bir ton tasarım var. Youtube'a benzeyen , veya ne kadar marka varsa internette hepsinin illaki benzerleri var.
Hal böyleyken internet projelerinin patenti nerede söz konusu olabilir ki?
Bir diğer hususta söylemiş olduğumuz gibi sizin projeniz ne olursa olsun yüzde yüz benim buluşum deseniz bile bir başka projeden illaki ilham parçacıkları alacaksınız. Örneğin sitenizin orjinal bir site olduğunu düşünelim. Youtube benzeri bir proje değil ama farklı alanda orjinal bir şey düşünelim. Siz bu orjinal sitenizin içerisine video koyup yayınladığınız zaman youtubeden bunu esinlenmiş olmayacak mısınız? Yahutta arkadaş ağı gibi bir eklenti yaptığınız zaman facebook'tan esinlenmiş olmayacak mısınız? Şimdi öyle durumlarda size davamı açacak onlar? Hayır.
Bu arada hatırlatmam gerekir ki ilk arama motoru Google değildi. Ondan önce altavista vardı. Internet explorer henüz dünyada yokken Netscape piyasanın lideriydi. Excel yazılımının adı yokken Lotus yazılımı piyasa lideriydi. Bunlar birbirlerinden neyi çaldılar veya neyi koruyamadılar veya liderler nasıl alaşağı olup sonradan gelenler ne yaparak lider oldular bunları bir düşünmek lazım derim ben.
Sözü edilen projeniz internet projesi, yazılım projesi, iş fikri, iş planı ise çalınmaması, benzerlerinin yapılmaması mümkün değildir.
O halde nasıl kendinizi koruyacaksınız hızlı büyüyerek. Eğer projeniz gerçekten başarılı olacak bir proje ise sizde iyi çalışarak stratejinizi doğru tutarak hızlı büyütmediğiniz sürece internet projeleriniz veya mükemmel iş fikirleriniz hemen klonlanacaktır. Çünkü bunun önünü alamazsınız.
O yüzden bu forumda "iş fikrim çalınır" "değerli internet projem var ama fikrim çalınır" diyen arkadaşlar zaten illaki bugün veya yarın çalınacağını bilmeliler:) o yüzden eğer iş fikirlerini gerçekten değerlendirmek istiyorlarsa doğru adımlar atarak ve ivedilikle projelerini gerçekleştirmeye bakmalılar.
Tabi şuda bilinmelidir ki facebook, youtube vs bu tarz projeler herşeyin başında isimlerini logolarını tescillemektedirler. işi hızlı bir şekilde yürüterek hızlı bir şekilde büyütme yoluna giderek "akıllarda birinci" şekilde kalmaya çalışmaktadırlar. Ki ondan sonra gelen projeler "klon" olarak addedilmesi ne facebook'u ne youtube'yi rahatsız etmez tam tersi taklitler aslını büyütür. Tam burada işte "marka"nın ismi, logosu para yapmaya başlar. Yani bu isim korunmaya başlanır diğer hususları korumak ise söylediğim gibi oldukça zordur. Örneğin siz bakkala gidersiniz bana bir selpak verirmisiniz dersiniz. Adam size bir mendil verir başka bir markadan. Selpak, mendilin diğer ismi olmuştur zaten. Marka olarak değer yapmıştır. Jenerik isim olmuştur. Sizde projelerinizi değerlendirirken bu hususları göz önünde bulundurun diye öneririm naçizane.
Umarım faydalı olmuşumdur.